قانون آیین دادرسی مدنی و کیفری، نقشه راه رسیدگی به دعاوی را ترسیم و حقوق اصحاب دعوا، به ویژه شاکیان و متهمان را مشخص کرده است. در جریان طرح دعوای حقوقی یا کیفری، حضور خواهان یا شاکی در جلسه دادرسی، امری ضروری است تا وی بتواند از ادعای خود دفاع و مدارک اثباتکننده را ارائه کند. حضور نیافتن شاکی در جلسه دادرسی بدون عذر موجه، میتواند تبعات منفی و جبرانناپذیری برای وی به دنبال داشته باشد. در این مقاله قصد داریم به آثار و تبعات عدم حضور در جلسه دادرسی بپردازیم.
مهم ترین عناوین این مقاله
- غیبت موجه شاکی در دادگاه
- پیامدهای غیبت شاکی در دادگاه
- می توانیم به رای غیابی اعتراض کنیم؟
جهت اخذ مشاوره و هماهنگی، آیکون پلتفرم مربوطه را کلیک نمایید
غیبت موجه شاکی در دادگاه
هنگامی که یک شاکی خصوصی اقدام به طرح شکایت میکند، روند رسیدگی طبق قانون آیین دادرسی کیفری آغاز میشود. حضور شاکی در جلسات رسیدگی برای دفاع از ادعا و ارائه مدارک اثبات جرم، امری ضروری است.
با این حال، ممکن است به دلایل مختلفی شاکی امکان حضور در دادگاه را نداشته باشد و فرصت دفاع از خود را از دست بدهد. در این راستا، قانون آیین دادرسی، دلایلی را به عنوان "علل موجه عدم حضور شاکی در جلسه دادرسی" پیشبینی کرده است.
این علل موجه که در ماده 41 قانون آیین دادرسی مدنی نیز به عنوان "عذر موجه عدم حضور وکیل در جلسه دادگاه" ذکر شدهاند، عبارتند از:
1. فوت یکی از بستگان نسبی یا سببی:
• فوت بستگان نسبی تا درجه اول و بستگان سببی تا درجه دوم، میتواند به عنوان عذر موجه عدم حضور شاکی در دادگاه کیفری تلقی شود.
• بستگان نسبی شامل پدر، مادر، فرزندان، نوهها، پدربزرگ و مادربزرگ، برادر و خواهر میشوند.
• بستگان سببی نیز شامل همسر و سایر مواردی هستند که در قانون مدنی به عنوان "سبب" شناخته شدهاند.
2. ابتلا به بیماری:
• ابتلا به بیماری در صورتی که مانع از حرکت یا مضر بودن حرکت تشخیص داده شود، میتواند به عنوان عذر موجه عدم حضور شاکی در دادگاه کیفری محسوب شود.
3. حوادث قهری:
• حوادث قهری مانند سیل و زلزله که مانع از حضور شاکی در دادگاه شوند، جزو علل موجه عدم حضور وی تلقی میشوند.
4. حوادث خارج از اختیار فرد:
• حوادثی مانند دزدیده شدن یا گروگان گرفته شدن که مانع از حضور شاکی در دادگاه کیفری شوند، نیز جزو علل موجه عدم حضور وی محسوب میشوند.
در صورت عدم حضور شاکی در دادگاه به دلیل علل موجه، باید مستندات و دلایل کافی برای اثبات این موضوع ارائه شود. دادگاه در خصوص صحت و موجه بودن علل عدم حضور شاکی بررسی و تصمیمگیری خواهد کرد. عدم حضور بدون عذر موجه در دادگاه میتواند تبعات منفی برای شاکی به دنبال داشته باشد.
پیامدهای غیبت شاکی در دادگاه
در بخش قبلی علل موجه عدم حضور شاکی در دادگاه را از منظر قانون بررسی کردیم. در این بخش به پیامدهای عدم حضور شاکی در دادگاه کیفری، چه با عذر موجه و چه بدون عذر موجه، میپردازیم.
• از دست دادن فرصت دفاع: شاکی با عدم حضور در جلسه دادرسی، فرصت دفاع از خود و ارائه ادله را از دست میدهد.
• صدور رای احتمالی علیه شاکی: در صورت عدم حضور و عدم ارائه لایحه دفاعیه، ممکن است دادگاه به نفع طرف مقابل رأی صادر کند.
در صورت عدم حضور شاکی با عذر موجه و ارائه عذر موجه و تایید آن توسط دادگاه، جلسه رسیدگی به زمان دیگری موکول میشود.
می توانیم به رای غیابی اعتراض کنیم؟
در بخشهای قبلی به بررسی دلایل موجه عدم حضور شاکی در جلسه دادرسی و حضوری بودن رأی صادره در خصوص وی پرداختیم. در این بخش به نحوه اعتراض به رای غیابی می پردازیم.
پاسخ به این سوال مثبت است و قانون گذار برای اعتراض به رای غیابی دو راه حل در نظر گرفته است.
واخواهی و تجدید نظر طرق اعتراض به رای غیابی هستند. در ادامه به توضیح هر یک از طرق قانونی می پردازیم:
1- واخواهی از رأی غیابی حقی است که صرفاً برای محکوم علیه غایب در نظر گرفته شده است. در صورتی امکانپذیر است که خوانده یا وکیل او در هیچ یک از جلسات دادگاه حضور نیافته باشند، لایحه دفاعیه ارائه نکرده باشند و یا ابلاغیه به طور واقعی به آنها ابلاغ نشده باشد. مهلت واخواهی برای افراد مقیم ایران 20 روز و برای افراد مقیم خارج از ایران 2 ماه از تاریخ ابلاغ رأی است. . واخواهی از رأی غیابی، مانع از اجرای آن نمیشود، مگر اینکه از سوی دادگاه دستور توقیف اجرا صادر شود.
2- تجدید نظر خواهی نیز درخواستی برای رسیدگی مجدد به پرونده در مرجعی بالاتر از دادگاه صادر کننده رأی است. تجدیدنظر خواهی حقی است که به هر دو طرف دعوا ( خواهان و خوانده ) اختصاص دارد. تجدید نظر خواهی، صرفاً در خصوص آراء قابل تجدید نظر امکانپذیر است. مهلت تجدیدنظر خواهی 20 روز از تاریخ ابلاغ رای است.
ارتباط با وکیل پایه یک دادگستری گروه وکلای حقوق بشر
گروه وکلای حقوق بشر با داشتن دپارتمان تخصصی و بهره مندی از وکیل متخصص، تلاش می کند تا در راستای ارائه خدمات حقوقی با کیفیت، مشاوره حقوقی و خدمات وکالتی ارائه دهد. شما می توانید بر حسب موضوع پرونده با کارشناسان حقوقی مجموعه تماس حاصل فرمائید تا با توجه به نوع پرونده به وکیل در وصول مطالبات چک و سفته، وکیل ملکی، خرید و فروش، اجاره، مشارکت مراجعه کرده و مشاوره تخصصیدریافت نمائید.
جهت ارتباط با معروفترین وکیل دادگستری با مجموعه گروه وکلای حقوق بشر تماس حاصل فرمائید. کارشناسان ما در کمتر از ده دقیقه پاسخگوی شما هستند.
جهت اخذ مشاوره و هماهنگی، آیکون پلتفرم مربوطه را کلیک نمایید