عقد موقت یا صیغه، یکی از انوع عقد نکاح است که در فقه اسلامی و قانون مدنی ایران مورد پذیرش قرار گرفته است. مطابق مقررات قانونی، تعیین مهریه یکی از ارکان اساسی و شرط صحت عقد موقت محسوب میشود. به عبارت دیگر، عقد موقت بدون تعیین مهریه، باطل خواهد بود. همانند عقد دائم، در عقد موقت نیز زوجه به محض وقوع عقد، مالک مهریه شده و حق مطالبه آن را خواهد داشت. این اصل حقوقی، حاکی از تساوی حقوق زنان در هر دو نوع عقد نکاح است.
نحوه مطالبه مهریه در عقد موقت، به ثبت یا عدم ثبت این عقد بستگی دارد. در ادامه به بررسی این موضوع می پردازیم.
مهم ترین عناوین این مقاله
- نحوه مطالبه مهریه در عقد موقت
- مطالبه مهریه در عقد موقت ثبت شده
- مطالبه مهریه در عقد موقت ثبت نشده
جهت اخذ مشاوره و هماهنگی، آیکون پلتفرم مربوطه را کلیک نمایید
نحوه مطالبه مهریه در عقد موقت
مطابق مقررات قانونی، تعیین مهریه یکی از ارکان اساسی عقد موقت بوده و مالکیت زوجه بر مهریه نیز از همان لحظهی وقوع عقد، اعم از دائم یا موقت، محقق میگردد. با این حال، به دلیل عدم الزام قانونی به ثبت عقد موقت، روش مطالبه مهریه در این نوع عقد، بسته به ثبت یا عدم ثبت آن متفاوت خواهد بود.
عقد موقت ثبت شده:
در صورتی که عقد موقت در دفاتر رسمی ثبت شده باشد، زوجه میتواند با استناد به سند رسمی ازدواج، به دادگاه مراجعه کرده و دعوای مطالبه مهریه را مطرح نماید. وجود سند رسمی ازدواج، به عنوان یک دلیل مستند و قابل استناد، اثبات وقوع عقد و میزان مهریه را تسهیل مینماید.
عقد موقت ثبت نشده:
در مواردی که عقد موقت به صورت رسمی ثبت نشده باشد، اثبات وقوع عقد و میزان مهریه ممکن است با دشواریهایی همراه باشد. در این حالت، زوجه میبایست با استفاده از سایر ادله اثبات دعوی همچون شهادت شهود، اقرار زوج، قرائن و امارات و سایر مدارک موجود، وقوع عقد و میزان مهریه را اثبات نماید.
مطالبه مهریه در عقد موقت ثبت شده
همانطور که پیشتر اشاره شد، ثبت رسمی عقد موقت، فرایند مطالبه مهریه را تسهیل مینماید. در صورتی که عقد موقت در دفترخانه اسناد رسمی ثبت شده باشد، زوجه میتواند برای مطالبه مهریه خود از دو طریق اقدام نماید:
مطالبه مهریه از طریق اجرای ثبت:
زوجه با مراجعه به دفترخانهای که عقد نکاح در آن ثبت شده است، درخواست صدور اجراییه مطالبه مهریه را مینماید. زوجه با تکمیل فرم مخصوص وصول مهریه، درخواست خود را به صورت رسمی اعلام میدارد. پس از بررسی درخواست زوجه و صدور اجراییه، مأمور اجرای ثبت اقدام به توقیف اموال منقول و غیرمنقول زوج که با سند رسمی به نام وی باشد، مینماید. اموال توقیفی در مزایده به فروش گذاشته شده و از محل فروش آن، مهریه زوجه پرداخت میگردد.
طرح دعوی در دادگاه:
در صورتی که اموال زوج برای پرداخت مهریه کافی نباشد یا اموالی که بتوان آنها را توقیف کرد وجود نداشته باشد، زوجه میتواند با مراجعه به دفاتر خدمات الکترونیک قضایی، دادخواستی به خواسته مطالبه مهریه تنظیم و تقدیم نماید. پس از ثبت دادخواست، پرونده در دادگاه تشکیل شده و مراحل دادرسی طی خواهد شد. در صورت احراز حقانیت زوجه، دادگاه حکم به محکومیت زوج به پرداخت مهریه صادر خواهد نمود.
مطالبه مهریه در عقد موقت ثبت نشده
در صورتی که عقد موقت به صورت رسمی ثبت نشده باشد، اثبات وقوع عقد و میزان مهریه نیازمند ارائه ادله اثباتی قویتر خواهد بود. زوجه در این حالت، برای مطالبه مهریه خود باید مراحل زیر را طی نماید:
زوجه یا وکیل قانونی وی، با مراجعه به دفاتر خدمات الکترونیک قضایی، دادخواستی به خواسته مطالبه مهریه تنظیم و تقدیم مینماید. در این مرحله، زوجه موظف است با ارائه ادله اثباتی کافی، وقوع عقد موقت را به دادگاه ثابت نماید. این ادله میتواند شامل شهادت شهود، اقرار زوج، اسناد و مدارک مرتبط، پیامکها، مکالمات تلفنی و سایر قرائن و امارات باشد. پس از طرح دعوی، پرونده به مرجع صالح ارجاع خواهد شد. مرجع صالح برای رسیدگی به دعاوی مطالبه مهریه در عقد موقت ثبت نشده، به میزان مهریه بستگی دارد:
مهریه کمتر از بیست میلیون تومان: در این حالت، پرونده به شورای حل اختلاف ارجاع میشود.
مهریه بیش از بیست میلیون تومان: در این حالت، پرونده به دادگاه خانواده ارجاع میشود.
پس از ارجاع پرونده، دادگاه با تعیین وقت، جلسه دادرسی را تشکیل داده و به بررسی ادعاهای طرفین و ادله ارائه شده میپردازد.
در صورتی که دادگاه به وقوع عقد و حق زوجه در مطالبه مهریه احراز نماید، حکم به محکومیت زوج به پرداخت مهریه صادر خواهد نمود.
دریافت مشاوره حقوقی از وکیل پایه یک دادگستری
چنانچه در خصوص دعاوی خانواده و مطالبه نفقه نیازمند تنظیم دادخواست، شکوائیه یا مشاوره حقوقی هستید، می توانید با تلفن گویای مجموعه تماس حاصل فرمائید تا به وکیل خانواده گروه وکلای حقوق بشر وصل شوید.
علاوه بر وکیل خانواده، گروه وکلای حقوق بشر از سایر وکلای متخصص بهره مند است. وکیل در وصول مطالبات چک، سفته و وکیل ملکی خرید و فروش، اجاره و مشارکت بخشی از دپارتمان تخصصی این موسسه حقوقی هستند.
جهت ارتباط با معروفترین وکیل دادگستری در هر یک از موارد فوق، با تلفن گویای مجموعه تماس حاصل فرمائید. کارشناسان موسسه در کمترین زمان پاسخگوی شما هستند.
جهت اخذ مشاوره و هماهنگی، آیکون پلتفرم مربوطه را کلیک نمایید